Thứ hai, ngày 26 tháng 09 năm 2022
CHỌN NGÔN NGỮ:
TỌA ĐÀM QUỐC TẾ: THÚC ĐẨY HỢP TÁC THƯƠNG MẠI – ĐẦU TƯ GIỮA VIỆT NAM VÀ TANZANA
Ngày đăng: 28/07/2022

Ngày 21/07/2022, Viện Nghiên cứu Châu Phi và Trung Đông (IAMES) trực thuộc Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam (VASS) phối hợp với Đại sứ quán Việt Nam tại Cộng hòa Thống nhất Tanzania, Trung tâm Đầu tư Tanzania (TIC) và Liên hiệp Hợp tác Kinh tế Việt Nam – Châu Phi (VAECA) đồng tổ chức Tọa đàm quốc tế “Thúc đẩy hợp tác thương mại – đầu tư giữa Việt Nam và Tanzania” trực tuyến qua công cụ phòng họp Zoom và trực tiếp tại Hội trường A, tầng 3, Nhà B, VASS, Số 1 Liễu Giai, thủ đô Hà Nội, Việt Nam và tại Hội trường Mikumi, Trung tâm Hội nghị quốc tế Julius Nyerere, thủ đô Dar es Salaam, Tanzania.

Hơn 100 đại biểu đã tham dự trực tiếp tại hội trường ở cả Việt Nam và Tanzania và hơn 50 đại biểu tham dự trực tuyến.

Về phía Việt Nam có Ông Nguyễn Nam Tiến, Đại sứ Việt Nam tại Cộng hòa Thống nhất Tanzania; PGS.TS. Lê Phước Minh, Viện trưởng IAMES; TS. Lê Quý Kha, Phó Chủ tịch VAECA; Ông Lê Quang Thắng, Phó Chủ tịch VAECA; Ông Nguyễn Văn Khoa, VCCI, Ông Nguyễn Quang Khai, Nguyên Đại sứ Việt Nam tại UAE và Iraq; Ông Phạm Sỹ Tam, Nguyên Đại sứ Việt Nam tại Ai Cập; PGS. TS. Đỗ Đức Định, Nguyên Viện trưởng IAMES; PGS.TS. Nguyễn Thường Lạng, Giảng viên cao cấp Đại học Kinh tế quốc dân; Ông Đặng Văn Tuyên, Tổng giám đốc của Tập đoàn Công nghệ Mekong, TS. Trần Thùy Phương, Trưởng phòng NC Kinh tế - Chính trị, IAMES; TS. Đỗ Đức Hiệp, Trưởng phòng NC Văn hóa – Xã hội, IAMES; TS. Đinh Công Hoàng, Trưởng phòng NC Hợp tác Phát triển; ThS. Phạm Kim Huế, Trưởng phòng QLKH và HTQT, IAMES và đông đảo doanh nghiệp Việt Nam và viên chức IAMES và cán bộ đại sứ quán Việt Nam tại Tanzania.

Về phía Tanzania, có Đại sứ Caesar C. Waitara, Vụ trưởng Vụ Châu Á và Úc của Bộ Ngoại giao và Hợp tác Đông Phi; Ông Abdallah M.Malela, Thống đốc tỉnh Mtwara; Ông Norbert J.Kalembwe, Giám đốc Cảng Mtwara, Cơ quan quản lý Cảng biển Tanzania; Ông Revocatus Rasheli, Giám đốc điều hành phụ trách nông nghiệp, TIC; Ông Charles Itembe, Tổng giám đốc, Cơ quan quản lý Khu chế biến xuất khẩu (EPZ); Ông Francis Alfred, Giám đốc Hiệp hội Hạt điều Tanzania; TS. Geradina Mzena, Viện Nghiên cứu nông nghiệp Tanzania; TS. Anslem P.Moshi, Giám đốc Hiệp hội lúa mì và các sản phẩm khác; Ông Raphael Laizer, Giám đốc điều hành Quỹ doanh nghiệp tư nhân Tanzania và đông đảo đại diện các doanh nghiệp nông nghiệp, xuất nhập khẩu, cở sở hạ tầng khác… của Tanzania.


Tanzania là quốc gia nằm ở khu vực Đông Phi, diện tích rộng 886.000 km2, lớn gần gấp 3 lần so với Việt Nam, phía Đông giáp Ấn Độ Dương, phía Tây giáp Rwanda, Burundi và CHDC Congo, phía Bắc giáp Kenya, hồ Victoria và Uganda, phía Nam giáo Zambia, Malawi và Mozambique. Dân số năm 2020 của Tanzania là 59,7 triệu người, GDP: 62,41 tỷ USD và GDP bình quân đầu người là 976,16 USD/người/năm (AfBD, 2020).

Tanzania là quốc gia có nguồn tài nguyên thiên nhiên giàu có và phong phú, trong đó nổi bật về khoáng sản có kim cương, vàng, thiếc, phốt phát, quặng sát; về nông nghiệp có nguồn nước ngọt dồi dào vì cùng chung hồ Victoria – hồ nước ngọt lớn thứ hai trên trên giới, diện tích đất nông nghiệp khoảng 40 triệu ha, chiếm 45% tổng diện tích đất đai của Tanzania, trong đó trồng và xuất khẩu sợi Sisal đứng đầu thế giới (khoảng 181.000 tấn/năm), và ngoài ra, Tanzania còn trồng cà phê Arabica, bông, hạt điều, thuốc lá, mía và khai thác gỗ hơn 30 triệu m3/năm. Với bờ biển dài hơn 800km hướng Ấn Độ Dương, du lịch biển đảo nói riêng và du lịch nói chung là một trong những ngành thu ngoại tệ lớn nhất, giúp Tanzania tăng trưởng nhanh.

Việt Nam và Tanzania thiết lập quan hệ ngoại giao từ năm 1965. Năm 1966, Việt Nam mở Đại sứ quán tại thủ đô Dar es Salaam, nhưng đến năm 1974 phải đóng cửa, và mở lại vào tháng 10/2002. Tanzania hiện vẫn chưa có đại sứ quán tại Việt Nam. Trong thời gian qua, hai bên đã tiến hành trao đổi nhiều đoàn cấp cao, trong đó phải kể đến chuyến thăm chính thức Tanzania của đoàn Thứ trưởng Ngoại giao Nguyễn Phương Nga (5/2014); đoàn Chủ tịch nước Trương Tấn Sang (3/20216); đoàn của Phó Thủ tướng Trịnh Đình Dũng (7/2019); chuyến thăm chính thức Việt Nam của đoàn Tổng thống Benjamin W.Mkapa (2004); Thủ tướng Edward Lowassa (2006); Phó chủ tịch Quốc hội Anne S.Makinda (11/2009); Thủ tướng Peter Pinda (3/2010) và Tổng thống Jakaya Mrisho Kikwete (10/2014)… Hai bên cũng đã ký được một số hiệp định hợp tác quan trọng như: Hiệp định thương mại (2001); Hiệp định khung về hợp tác kinh tế, thương mại, khoa học và công nghệ và thỏa thuận thành lập Ủy ban hỗn hợp liên Chính phủ (12/2004); Hiệp định miễn thị thực cho người mang hộ chiếu ngoại giao hoặc công vụ (8/2010); Hiệp định vận tải biển (10/2014); Biên bản Ủy ban hỗn hợp lần 1(12/2014). Đây là những nền tảng chính trị-ngoại giao, pháp lý quan trọng để thúc đẩy hợp tác giữa Việt Nam và Tanzania trong những lĩnh vực khác. Tanzania cũng là quốc gia châu Phi ủng hộ tích cực cho Việt Nam trên các diễn đàn đa phương và cụ thể ủng hộ Việt Nam trúng cử Ủy viên không thường trực Hội đồng bản an Liên hợp quốc nhiệm kỳ 2020-2021 vừa qua.

Hợp tác kinh tế, nhất là trong lĩnh vực thương mại và đầu tư giữa Việt Nam và Tanzania trong những năm qua có bước phát triển. Tanzania hiện nay là thị trường đầu tư phát triển viễn thông thành công nhất của Tập đoàn Viettel tại châu Phi với tổng số vốn hơn 700 triệu USD. Thương hiệu Halotel phủ sóng đến mọi miền của đất nước, đặc biệt là vùng sâu vùng xa của Tanzania và được người dân quốc gia Đông Phi này đón nhận sử dụng, góp phần tăng trưởng kinh tế và xóa đói giảm nghèo. Kim ngạch thương mại giữa Việt Nam – Tanzania năm 2019 đạt khoảng 285,302 triệu USD, trong đó chủ yếu là hàng dệt may, và riêng gạo chiếm tỷ trọng lớn nhất 83%-85%. Việt Nam nhập khẩu từ Tanzania chủ yếu một số mặt hàng như: hạt điều thô, bông, gỗ… Tuy nhiên,  tỷ trọng xuất nhập khẩu của Việt Nam với Tanzania chưa cao, cụ thể năm 2021, xuất khẩu của Việt Nam sang Tanzania chỉ chiếm 1,8% tổng kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam sang châu Phi và nhập khẩu của Việt Nam từ Tanzania cũng chỉ chiếm 8,7% tổng kim ngạch nhập khẩu của Việt Nam từ châu Phi.  Tanzania là một trong các nước xuất khẩu hạt điều thô lớn nhất tại châu Phi cho Việt Nam. Năm 2021, tổng giá trị xuất khẩu hạt điều thô của Tanzania cho Việt Nam đạt 274,804 triệu USD, xếp thứ 5. Bởi điều là cây trồng chủ lực của Tanzania được du nhập trồng sau Chiến tranh Thế giới II và hiện nay được trồng phổ biến tại 17/ 31 tỉnh của Tanzania, trong đó hơn 50% sản lượng hạt điều thô của Tanzania được xuất khẩu sang Việt Nam.  

Các nhà quản lý, hoạch định chính sách, nhà ngoại giao và nhà nghiên cứu của cả Việt Nam và Tanzania đã thảo luận sôi nổi và bàn về cơ hội và khả năng hợp tác giữa Việt Nam và Tanzania trong thời gian tới. Đáng chú ý nhất là các nhà quản lý đến từ Trung tâm đầu tư Tanzania (TIC), Cơ quan quản lý cảng biển Mtwara, Cơ quan quản lý khu chế biến xuất khẩu Tanzania, Hiệp hội hạt điều, lúa mì, nông nghiệp của Tanzania đã chia sẻ những quy định, tiềm năng, cơ hội đầu tư tại Tanzania cho các đại biểu Việt Nam và kêu gọi các nhà đầu tư nước ngoài trong đó có các nhà đầu tư Việt Nam đến kinh doanh và đầu tư tại các EPZ của Tanzania cũng như trong các lĩnh vực như: nông nghiệp, hạ tầng giao thông, cảng biển…

Theo PGS. TS. Lê Phước Minh, TS. Lê Quý Kha, PGS.TS. Lạng, PGS. TS. Đỗ Đức Định, Đại sứ Nguyễn Quang Khai, Tổng giám đốc Tập đoàn Công nghệ Mekong và các đại biểu khác, thì Việt Nam sẵn sàng hợp tác phát triển nông nghiệp với Tanzania, đặc biệt trong lĩnh vực nông nghiệp thông minh, nông nghiệp sạch thông qua cơ chế tín dụng carbon của các tổ chức quốc tế, đặc biệt của EU dành cho Tanzania hay cơ chế hợp tác Nam – Nam. Trong Quý I/2022, Công ty TNHH sản xuất thương mại dịch vụ khuôn máy Việt đã xuất khẩu dây chuyền máy móc thiết bị liên quan đến chế biến hạt điều cho Tanzania trị giá 584.065 USD. Rõ ràng, triển vọng hợp tác giữa Việt Nam và Tanzania còn nhiều dư địa, đặc biệt trong lĩnh vực đào tạo nguồn nhân lực, chuyển giao kỹ thuật nông nghiệp, công nghệ thông tin và xây dựng phát triển cơ sở hạ tầng – những thế mạnh của Việt Nam để không chỉ giúp Tanzania bảo đảm an ninh lương thực, xóa đói giảm nghèo, tăng trưởng xanh và phát triển bền vững mà còn góp phần nâng cao tiềm lực kinh tế, vị thế của Việt Nam tại châu Phi.   

Tổng hợp đưa tin

Phạm Kim Huế