Thứ tư, ngày 25 tháng 11 năm 2020
CHỌN NGÔN NGỮ:
Bức tranh kinh tế Việt Nam thế kỷ XVII và XVIII
Ngày đăng: 11/09/2014


 

Nguyễn Thanh Nhã (1928-2008) là một nhà kinh tế học, đổng thời là một nhà sử học. Lớn lên ở Sài Gòn vào những ngày Cách mạng tháng Tám, Nguyễn Thanh Nhã sang Pháp du học và đã gắn bó nhiều với phong trào Việt Kiều ủng hộ hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ. Năm 1970, ông tham gia nhóm nghiên cứu về những vấn đề miền Nam Việt Nam. Báo cáo “Viễn tượng miền Nam Việt Nam” của nhóm này, công bố 10 ngày trước khi Hiệp định Paris về Việt Nam được ký kết là một đóng góp đáng kể vào cuộc đấu tranh chính trị vì hòa bình, dân chủ, hòa hợp và hòa giải dân tộc.
Nguyễn Thanh Nhã là giảng sư kinh tế học Trường Đại học Paris I (Sorbonne-Panthéon) về các vấn đề phát triển. Bức tranh kinh tế Việt Nam thế kỷ XVII và XVIII là luận án tiến sĩ quốc gia, bảo vệ tại Đại học Sorbonne (Paris) và đã nhận được một giải thưởng lớn về nghiên cứu. Công trình đã được xuất bản năm 1970 tại Paris (Nxb Cujas). Ngoài những công trình nghiên cứu chuyên môn, Nguyễn Thanh Nhã còn có các trước tác về văn học Việt Nam và Pháp.
Bức tranh kinh tế Việt Nam thế kỷ XVII và XVIII ngoài phần Dẫn nhập, Kết luận, Tài liệu tham khảo gồm 5 chương được chia làm hai phần đề cập đến các vấn đề sau:
Phần một: Những biến đổi trong nông nghiệp
Chương một: Hoạt động nông nghiệp
Chương hai: Hoạt động phi nông nghiệp tại nông thôn
Phần hai: Sự phát triển của kiến trúc thượng tầng đô thị và thương mại
Chương ba: Hoạt động đô thị
Chương bốn: Ngành nội thương
Chương năm: Ngoại thương
Qua nội dung tác phẩm, các nhà nghiên cứu, độc giả có thể thấy thế kỷ XVII-XVIII ở Việt Nam là hai thế kỷ sôi động nhất, có nhiều tương phản nhất và bất ổn nhất. Toàn bộ xã hội Việt Nam như ở trong trạng thái sôi sục và xáo trộn. Một chuỗi gần như không đứt những cuộc chiến tranh, những vụ bạo loạn, những biến động chính trị làm rung chuyển xã hội tới tận gốc rễ. Điều quan trọng đó là vượt lên trên những sôi sục gắn liền với một thời kỳ chuyển tiếp để làm nổi lên những tín hiệu đầy hứa hẹn, những xu hướng đi lên. Qua bức tranh, trước tiên chúng ta được chứng kiến sự mở rộng khung cảnh chung theo bước chân của cuộc Nam tiến diễn ra trong hai thế kỷ này. Thứ đến, có thể nhận định rằng nền kinh tế hàng hóa và tiền tệ ngày càng chiếm ưu thế. Bên cạnh đó là sự gia tăng cường độ của giao thông kéo theo sự phát triển tương liên của hoạt động thương mại. Các giao dịch nội địa được tổ chức thành một mạng lưới tương đối dày đặc và rộng lớn hơn. Thủ công nghiệp cũng biến đổi rõ nét. Số ngành nghề gia tăng và lan rộng, đồng thời, có khuynh hướng tách khỏi hoạt động nông nghiệp để làm thành một lĩnh vực độc lập với xu hướng rõ rệt nhắm tới thị trường. Cuối cùng là sự đổi mới của đô thị diễn ra vào thời kỳ này đã đem lại đời sống kinh tế và xã hội một sắc thái nổi bật với buôn bán sầm uất của các thành phố, các vùng ngoại ô. Điều đó, tạo điều kiện thuận lợi cho sự hình thành một tầng lớp thị dân phôi thai, nóng lòng tự khẳng định mình với tư cách giai cấp đang lên. Qua Bức tranh kinh tế Việt Nam thế kỷ XVII và XVIII chúng ta dễ dàng hai hiện tượng nổi bật nhất trong số các hiện tượng nổi bật của thời kỳ này là hoạt động náo nhiệt của ngành ngoại thương, và việc canh tân đời sống đô thị./.